Politiebureaus in Friesland gaan woensdag opnieuw 24 uur op slot. Wat merken burgers daarvan en waarom maken agenten zich zo hard voor een ’fatsoenlijk’ vroegpensioen voor agenten? „Ik ben een van de collega’s die buiten de boot vallen.”
Afgelopen week bleven elf politiebureaus in Friesland al een dag gesloten vanwege de actie van de politiebonden. Een melding of aangifte doen ging daarom even niet in onder meer Leeuwarden, Burgum, Dokkum, Sneek, Ameland en Gorredijk. Ook komende woensdag staan bezoekers voor een dichte deur met politielint.
De acties hebben alles te maken met de mogelijkheid voor agenten om vervroegd met pensioen te gaan, vertelt projectleider politie-acties Maarten Brink van politievakbond ACP. Dat is momenteel geregeld via de Regeling voor Vervroegde Uittreding (RVU). „Die regeling loopt eind 2025 af. De onderhandelingen zijn stukgelopen en dat betekent dat er geen nieuwe afspraken gemaakt zijn. Daardoor vallen veel politiemensen buiten de boot.”
Structurele regeling
Die RVU geldt ook voor werknemers in andere sectoren met een zwaar beroep, zoals stratenmakers, beroepsbrandweermannen en bouwvakkers. Eerder stoppen kan alleen als daar afspraken over zijn gemaakt in de cao. Werknemers krijgen dan een uitkering die gelijk is aan wat ze netto aan AOW krijgen. De werkgever betaalt dan geen belasting over die uitkering.
De politiebonden voeren al een paar maanden actie voor de regeling die dreigt te vervallen. Ze roepen minister Carola Schouten (Pensioenen) op met een voorstel te komen voor een structurele regeling voor het vroegpensioen.
Agenten hebben nu nog de mogelijkheid om er drie jaar voor hun AOW-leeftijd uit te gaan. Als het de bonden en de werkgeversorganisaties niet lukt om tot een nieuwe regeling te komen, zullen ook agenten, net als iedereen, moeten doorwerken tot hun 67ste.
Buiten de boot
Marten Ruiter (61) had met de huidige regeling over drie jaar met pensioen gekund, maar dat gaat in de nieuwe situatie niet door. Ruiter, die opgroeide in Lemmer en Langelille, is momenteel wijkagent in de Groningse wijk De Wijert. Daarnaast is hij voorzitter van de politievakbond ACP in Noord-Nederland.
„Ik ben een van de collega’s die eigenlijk buiten de boot vallen”, zegt hij. „Maar het gaat mij niet om mijn eigen situatie. Ik vind dat politiemensen een fatsoenlijke vroegpensioenregeling moeten hebben.”
Voor Ruiter staat het buiten kijf dat zijn beroep als ‘zwaar’ moet worden aangemerkt. „Politiemensen worden met van alles geconfronteerd. Een hoop ellende komt in al die jaren voorbij. Geweldsituaties en demonstraties, we staan overal vooraan. Daarnaast is er de zwaarte van de roosters en onregelmatigheid die jarenlang gedraaid moeten worden.”
Hoe ouder je wordt, hoe zwaarder het werk, zegt de wijkagent. Hij merk ook dat het steeds moeilijker wordt om uit het ritme van de nachtdiensten te komen. „In mijn jonge jaren kon ik goed overdag slapen, maar de laatste jaren was ik blij als ik half twaalf haalde overdag. En om dan weer in het normale ritme te komen, dat kost gewoon heel veel tijd.”
Iedere week naar New York
Ruiter vergelijkt het met een jetlag. „Het is alsof je iedere week naar New York vliegt om daar een aantal dagen te werken. Vervolgens vlieg je terug en wordt van je verwacht dat je weer in je normale ritme zit.”
Daar komt bij dat het politiewerk volgens Ruiter anders is dan toen hij veertig jaar geleden (in 1985) begon. „De wereld is veranderd en ons werk dus ook. Mensen accepteren steeds minder dat ze ergens op aangesproken worden. De polarisatie in ons land krijgen wij als politiemensen vaak als eerste op ons bordje.”
Ongeveer 85 procent van de agenten is aangesloten bij een vakbond. De actiebereidheid onder de collega’s is volgens Ruiter en actieleider Brink groot. „Het was de afgelopen week geen enkel probleem om de bureaus dicht te gooien.”
Impact
Brink noemt het jammer, maar noodzakelijk dat burgers deze week opnieuw niet terecht kunnen in een politiebureau in hun buurt. Al zijn veel bureaus en posten in Friesland überhaupt alleen op vaste tijden of op afspraak geopend. „Er zijn inderdaad helaas veel bureaus gesloten de afgelopen jaren. Maar er zijn er in Nederland nog steeds ruim tweehonderd die wel geopend zijn. Het heeft dus wel degelijk impact.”
Agent Ruiter verwacht dat de acties verder zullen gaan, als de minister deze week niet over de brug komt. „Misschien dat we bepaalde meldingen niet meer gaan doen of dat we niet meer meewerken aan evenementen”, zegt hij. „Dat wil je natuurlijk niet. We zijn ten dienste van de burger, maar de verantwoordelijkheid ligt nu wel bij de minister.”
Ruiter kijkt stiekem al een klein beetje uit naar zijn pensioen. „Ik doe het werk nog steeds met heel veel plezier, maar ik vind het ook prettig om langzamerhand een stapje terug te doen.”
Waar het om gaat
Waar gaat het deze week om?
Friese politiebureaus blijven woensdag opnieuw de hele dag dicht. Het gaat om een actie van de politievakbonden voor een structureel vroegpensioen. Agenten zelf leggen het werk niet neer. De politie is ook telefonisch bereikbaar.
Waar zijn we?
Voor de dichte deur van politiebureaus in Friesland.
Waarom moet ik dit weten?
Misschien was je van plan om deze week een melding of een aangifte bij de politie te doen. Had je al een afspraak staan? Dan wordt die waarschijnlijk verschoven naar een andere datum.
Waar speelt dit nog meer?
In alle politiebureaus in Nederland met een publieksfunctie.